Czas Kultury # 191 (4/2016) - Romowie za murami/Samokolonizacja

Dostępność: dostępny
Wysyłka w: 24 godziny
Cena: 24,00 zł 24.00
ilość szt.
dodaj do przechowalni
Pin It

Opis

Romowie za murami

Środkowoeuropejscy Romowie żyją daleko od nas. Historia ich wspólnot, zwanych w języku antropologii „szczepami”,pełna jest luk i znaków zapytania. Komunistyczny eksperyment przymusowego osiedlenia zaowocował wprawdzie zaczynem integracji, ale kosztem porzucenia języka i tradycyjnej obyczajowości. Po upadku żelaznej kurtyny Romowie ruszyli w znaną od stuleci drogę z południowego wschodu na północny zachód Europy, by tam zakładać koczowiska na przedmieściach metropolii. Ci, którzy zostali, musieli się liczyć z radykalizacją nastrojów społecznych i ich widzialnymi znakami – murami.

Kondycja społeczności romskich w Europie Środkowej interesuje głównie aktywistów, artystów, naukowców i fotografów. Takie też jest grono autorów i autorek tekstów zebranych w niniejszym numerze. Katarzyna Czarnota i Emilia Kledzik, obok historii romskich koczowisk Polsce,omawiają szereg kontrowersji, jakie budzą skupione wokół tych miejsc projekty artystyczne . Małgorzata Kołaczek, Adam Pomieciński, Ewa Nowicka-Rusek i Joanna Talewicz-Kwiatkowska opisują przykłady środkowoeuropejskich skupisk romskich - czasem, jak w przypadku Czarnogóry - powstałych już po zmianie ustrojowej, innym razem – np. w polskiej Ochotnicy – w efekcie habsburskich reform osiedleńczych. O słodko-gorzkiej pracy nauczycieli dzieci romskich na Słowacji traktuje reportaż Małgorzaty Dambek. Karolina Wróbel dotyka ważnej kwestii współistnienia Romów i Żydów w gettcie warszawskim. Magdalena Horodecka zajmuje się fenomenem środkowoeuopejskich osad romskich w polskiej praktyce reportażowej. Ważną pracę na rzecz porozumienia społeczeństwa większościowego i romskiego wykonują artyści - w numerze znalazły się wywiady z Tímeą Junghaus i Aleksandrą Kubiak oraz zdjęcia Tomasza Grzyba i Barbary Prądzyńskiej.
Te mury nie upadną szybko, ale obrazy zza nich głęboko zapadają w pamięć.

Samokolonizacja

Proponujemy refleksję nad pojęciem „samokolonizacji”, skonceptualizowanym przez bułgarskiego filozofa Alekssandra Kiosseva, którego tekst, pierwszy raz publikowany po polsku, otwiera tę część numeru. „Samokolonizacja”. Historycznie, o czym pisze Łukasz Lipiński w swej analizie historii staropolskiej, pełniliśmy zarówno funkcję kolonizatora, jak i kolonizowanego, i obie te role mają znaczenie dla naszej dzisiejszej podmiotowości.

Pojęcie samokolonizacji określa kompleks różnych postaw i reakcji, które wyzwalają w Polakach problematyka władzy, przemocy czy zawłaszczania jednych narodów przez drugie – o tym piszą w swoich artykułach Ewa Fomina czy Paweł Wiktor Ryś. Mentalność kolonialna w polskiej tradycji sarmackiej jest dzisiaj opisywana przez autorów, takich jak na przykład Jan Sowa, którego najmniej dyskutowany fragment książki Fantomowe ciało króla przedrukowujemy. Konieczna wydaje się rewizja starych wyobrażeń o polskich „koloniach”, czyli wschodnich rubieżach, w historii kraju pełniących funkcje podobne do „dzikiego Zachodu”. Widać to w pełni w analizach literackich, poświęconych Eugeniuszowi Tkaczyszynowi-Dyckiemu (autorstwa Ewy Kuliś) czy Ziemowitowi Szczerkowi (napisanej przez Błażeja Szymankiewicza). Polecamy także filozoficzny komentarz Tomka Kitlińskiego, pokazujący zarówno problemy w określaniu stosunku do inności, jak i próby ich przezwyciężenia, związane z konfrontacją i pracą nad stereotypami we współczesnej polskiej tradycji intelektualnej. Czy rewizji tych zawsze udaje się dokonać z powodzeniem? Z czego wynikają i do czego nam służą?

Spis treści

ROMOWIE ZA MURAMI

5. Hanna Mamzer, Mury
10. Katarzyna Czarnota, Emilia Kledzik, Mieszkańcy romskich koczowisk w Polsce. Historia i projekty artystyczne
22. Małgorzata Kołaczek, Kultura na marginesie, margines bez kultury? Lunik IX
28. Adam Pomieciński, Zostajemy w Miszkolcu. Polityczny radykalizm versus romski rap
35. Małgorzata Dambek, TfS albo słowaccy nauczyciele cygańskich dzieci
42. Ewa Nowicka, Separacja przestrzenna. Nowa gettoizacja Romów w Ochotnicy Górnej
46. Joanna Talewicz-Kwiatkowska, Konik – zapomniane getto romskich uchodźców w Czarnogórze
52. Karolina Wróbel, Romowie za murami getta warszawskiego
58. Magdalena Horodecka, Z góry na pewno nie widać cierpienia. Romskie społeczności w Europie w reportażach „Cygan to Cygan” Lidii Ostałowskiej
64. Kobiety, miłość i sztuka w romskim Harlemie na Węgrzech – Gallery 8. Z Tímeą Junghaus rozmawia Małgorzata Kołaczek
70. Sztuka nie jest prezydentem miasta. Z Aleksandrą Kubiak rozmawia Katarzyna Czarnota

SAMOKOLONIZACJA

78. Alexander Kiossev, Metafora samokolonizacji
86. Slavs and Tatars – prace z wystawy „Usta usta”
90. Łukasz Lipiński, Staropolska historiografia (post)kolonialnie rozdwojona?
98. Joanna Fomina, Integracja europejska jako samokolonizacja?
106. Jan Sowa, Brak jako Realne
112. Paweł Wiktor Ryś, Chamofobia jako składnik polskiej kultury
120. Ewa Kuliś, Gente Ruthenus, natione Polonus, czyli alienacja w centrum. O wierszach Tkaczyszyna-Dyckiego
128. Błażej Szymankiewicz, Wschód i Środek jako stany umysłu, czyli mentalna kolonizacja w tekstach Ziemowita Szczerka
136. Aleksandra Derra, Między samokolonizacją a wykluczeniem: filozoficzne fantazje o kobiecie uprawiającej filozofię
148. Tomasz Kitliński, S&M kolonizacja Obcych – w onych i w sobie: „A to Polska właśnie”

ESEJ

157. Bernhard Waldenfels, Miejsca i ścieżki Obcego – perspektywa fenomenologiczna
167. Paweł Kaczmarski, Jeszcze przytomny. Podmiot i kryzys u Mariusza Grzebalskiego
177. Jacek Wachowski, Teatr w praktyce?

POEZJA

187. Anna Augustyniak

PROZA

193. Natalia Fiedorczuk, Ten dzień od początku

NA WARSZTACIE

199. Arkadiusz Kalin, Mapa kontra terytorium – geopoetyczne kolonizacje

FELIETON

209. Adam Poprawa, Nasza mała estabilszmentyzacja
212. Edward Pasewicz, Pamflet na wszystkich ludzi (33)
215. Agata Araszkiewicz, Samokolonizacja u hegemona – nowoczesność a kwestia kobieca


Wydawca: Czas Kultury
Wydanie: 4/2016
Ilość stron: 262
ISSN: 0867-2148

Produkty powiązane

Opinie o produkcie (0)

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl